Goizeko sei eta erdiak ziren, 1931ko apirilaren 14, asteartea, Eibarko udaletxearen balkoian Mateo Careagak hiru koloreko bandera altxatu zuenenan. Horrela Bigarren Errepublika aldarrikatzen zen.

Bandera errepublikanoa, Eibarko udaletxeko balkoian
Hiru koloreko bandera, Eibar udaletxeko balkoian

Urte bat geroago, goizeko zapietan kasu honetan, epaileak, Gervais jaunak, Errepublikako Sari Nagusiaren irteera eman zuen, erregimen politiko demokratikoaren lehen urteurrena honela ospatuz.

Ibilbidea

Proba, Eibarko Txirrindulari Elkarteak arrakastaz antolatuta, 125 km-tan lehiatu zen. Ibilbidea hurrengoa izan zen: Eibar, Ermua, Zaldibar, Berriz-Olakueta, Trabakua, Markina, Ondarroa, Mutriku, Deba, Elgoibar, Eibar, Ermua, Berriz-Olakueta, Elorrio, Kanpazar, Arrasate, Bergara, Soraluze eta Eibar.

Partaidetza

Partehartzeko arrakasta nabermena izan zen, nazioarteko barne Eibareraino lau txirrindulari frantziarreko talde bat iritzi zenez gero. Zerrendak zeukan klub lokaleko apartekoetar baita ere klub txirrindulari gipuzkoar, bizkaitar eta arabatar, independiente batez gain. Zenbaki-zerrenda hurrengoa izan zen:

  1. José Mardaras (Club Ciclista Eibarrés, GAC)
  2. Félix Gojénola (Club Ciclista Eibarrés, GAC)
  3. Víctor Zubizarreta (Club Ciclista Eibarrés, GAC)
  4. José Urdangarín (Club Ciclista Eibarrés, GAC)
  5. Ramón Oñaederra (Club Ciclista Eibarrés, GAC)
  6. Juan Dorronsoro (Club Ciclista Eibarrés, GAC)
  7. Ángel Lorza (Club Ciclista Eibarrés, GAC)
  8. Ricardo Montero (Unión Club Irún, Orbea)
  9. Luciano Montero (Unión Club Irún, Orbea)
  10. Andrés Arriaga (Unión Club Irún, Orbea)
  11. Anastasio Ayerdi (Unión Club Irún, Orbea)
  12. José Aguirre (Unión Club Irún, Orbea)
  13. Salvador Cardona (Independiente, Orbea)
  14. Eusebio Bastida (Independiente, Orbea)
  15. José Abalos (Ciclista Vitoriana, Orbea)
  16. Gabriel Hargues (Equipo Francés)
  17. Jean-Baptiste Intcegaray (Equipo Francés)
  18. Raphaël Dupau (Equipo Francés)
  19. Louis Capdepuy (Equipo Francés)
  20. Daojes
  21. Federico Ezquerra (Sociedad Ciclista Bilbaína, GAC)
  22. Jesús Dermit (Sociedad Ciclista Bilbaína, GAC)
  23. Vicente Trueba (Sociedad Ciclista Bilbaína, GAC)
  24. Arturo Ezquerra (Sociedad Ciclista Bilbaína, GAC)
  25. León Orue (Sociedad Ciclista Bilbaína, GAC)
  26. Francisco Cepeda (Sociedad Ciclista Bilbaína, GAC)
  27. José Otaola (Sociedad Ciclista Bilbaína, GAC)
  28. José Bereincua (Sociedad Ciclista Bilbaína, GAC)
  29. Francisco Uribarri (Chapel Gorri de Bilbao)
  30. Joaquín Iturri (C.D. Fortuna de S. Sebastián, Orbea)
  31. Serafín Díaz (C.D. Fortuna de S. Sebastián, Orbea)
  32. Carlos Urreizti (Touring Club Rentería)

Garaiko egunkari batzuetan, korridore-zerrenda inskribatuta enfasi handia egiten zen, Eibarkeko bi bizikleta fabrikanteen arteko errepidean agertuko litzatekeen lehiaren bezala, GAC eta Orbea. Erakusgarrirako, Excelsius 1932ko apirilaren 13ko kiroletako egunkariko parrafo bat transkribatzen dut.

“Este año, además, se inicia la temporada con un aliciente para la afición, que hace años no existía. Recordamos ahora aquel pugilato comercial de Marino Bidaguren, siempre bien recordado en el ciclismo, que oponía su “Dilecta” a la “Helvetia”. Aquella tenacidad en la lucha, que nos asemejaba a lo que ocurre en Francia e Italia, tendrá este año un símil con la batalla sin cuartel que han de disputar las marcas eibarresas “Orbea y Compañia” y “G.A.C.”. Este aliciente, noble e indispensable contribuye a incrementar el negocio, la afición y el interés de los organizadores.
Dos equipos bien formados, con elementos muy caracterizados en este ambiente, ponen en pugna dos etiquetas de carácter español. Este sello, que jamás lo tuvo España con un tinte tan marcado como el que ahora se vislumbra en lontananza, da mas vida, mas sabor a la contienda. Aun con la presencia de algunos franceses, grandes corredores, que no es poco, más interesará la guerra que sostengan “rojos y “azules” para conseguir una victoria que inicie esta nueva era, que la suponemos de engrandecimiento y prosperidad para la industria nacional.”

Lasterketaren garapena

Baziren 1932ko apirilaren 14ko goizeko 07:00ak, fresko baina haizearen eta euriaren mehatxurik gabeko. Epaileak, Gervais jaunak, irteera ematen zuen eta lasterkariak, Vicente Truebaren absentzia nabarmenarekin, abiarazten ziren.

Areitio aldapa martxa onean igo zen nahiz eta Trabakua igoeran etsaitasun handiak hasi zituzten tokian izan. Ezquerra, Otaola, Cepeda, Ricardo eta Luciano Montero, Intcegaray, Dermit eta Arriaga mendatera heldu zuten. 200 metrotara Cardonak, Harguesek, Arturo Ezquerrak, Urdangarinek eta Mardarasek parte hartu zieten.

Bidenabar kostalderantz neurrizko abiadurara ibili zen, atzeratu batzuk aurreko tropelarekin harremanetan jarri ahal zitezela reagin zuena. Ezquerrak Ondarroako esprinta eraman zuen Luciano Monterorekin eta Dermitekin liskarrean. Eta horrela Debara iritsi zen 27,5 kilometro orduko 45 km. gaindituz.

Deba eta Eibarren artean eraso-ekaitza askatu zen norbait garapenaz aldatzeko gelditu zela aprobetxatuz. Aktiboenak izan ziren Montero anaiak, Cepeda, Ezquerra, Intcegaray, Capdepuy, Dermit eta Urdangarin barne. Kontrol handia izan zen inongo erasok ez zezala aurrera egin talde esberdinen aldetik. Horrela iritsi zen Eibarko esprinterera Ricardo Monterok irabazi zuena.

Bigarren itzulia hazi zen baina Kanpazareko mendatearen hasierara arte etsaitasunak ez ziren hasi. Cepedak monotonia apurtu zuen demarrage bikainarekin, honek aurreko tropelak unitate-kopurua txikiago zezala eragin zuen. Oruek, Iturrik, Daojesek, Gojenolak, Mardarasek, Urdangarinek eta Arriagak lehenik eta behin utzi zuten artean. Duprauk, Otaolak, Bastidak, Dermitek, Cardonak, Harguesek, Capdepuyek eta Ricardo Monterok beranduago egin zuten. Intcegaray, Luciano Montero eta Ezquerra Cepedari eusteko gai izan ziren baino ez. Azkenik Kanpazareko gailurrera lehenik eta behin heldu zena Ezquerra izan zen, 50 metrokoekin Ricardo Montero, Cepeda, Intcegaray, Lucian Montero eta Cardonaren aurretik.

Behin Arrasateranzko jaitsiera bizkorra amaituta lasterketa erabaki zen. Ordokian jada, Lucianok ihes egin zuen eta haren atzean Ezquerra eta Intcegaray zebiltzan, ondoren hiru unitateko taldea Cepeda, Hargues eta Ricardo Montero osatuta. Azken talde honetako Hargues frantziarra irten zen, oso handi, buru-hirukoa jazarriz. Bergaratik pasata jada Errepublikako Sari Nagusiaren lehen edizioa lehiatuko liratekeela buruko lauren artean argi zegoen. Helmuga 200 metrotara esprinta hasi zen, Luciano Montero gailendu zen, Hargues gurpil eta erdira eta Intcegaray pizka bat atzean, Ezquerra laukoterik azkena zen.

Sailkapena

Bakarka

  1. Luciano Montero               4h 1′ 20″   a 31,456 km/h
  2. Gabriel Hargues                m.t.
  3. Jean-Baptiste Intcegaray   m.t.
  4. Federico Ezquerra             m.t.
  5. Louis Capdepuy                 4h 2′ 10″
  6. Salvador Cardona             4h 4′ 15″
  7. Ricardo Montero               m.t.
  8. Francisco Cepeda              m.t.
  9. Jesús Dermit                      4h 5′ 40″
  10. Eusebio Bastida                4h 6′ 25″
  11. Raphaël Dupau                 4h 7′ 50″
  12. Andrés Arriaga                 4h 11′ 7″
  13. José Mardaras                  m.t.
  14. León Orue                         4h 12′ 30″
  15. Daojes                               4h 12′ 35″
  16. Joaquín Iturri                    m.t.
  17. José Urdangarín               m.t.
  18. Oscoz                                m.t.
  19. Anastasio Ayerdi              m.t.
  20. Félix Gojénola                  m.t.
  21. Francisco Uribarri           m.t.
  22. Arturo Ezquerra               m.t.

Taldeak

Hiru Lasterkari

  1. Unión Club de Irun                14 pts.
  2. Sociedad Ciclista Bilbaina     45 pts.

Bost Lasterkari

  1. Union Club de Irún                 21 pts.
  2. Sociedad Ciclista Bilbaina     57 pts.

Utzi iruzkina